วัฒนธรรมที่คนไทยพบเจอในประเทศฟินแลนด์

ผมอยากจะแนะนำให้คุณรู้จักกับคุณ So อีกครั้งหนึ่งครับ ครั้งนี้คุณ So จะมาเล่าถึงประสบการณ์ของเธอเกี่ยวกับการพบเจอวัฒนธรรมที่แตกต่าง (culture shock) ระหว่างคนไทยกับคนฟินแลนด์

ผมอยากจะแนะนำคุณกับ คุณ So

ย้ายมาอยู่ประเทศ ฟินแลนด์ (Finland) เมื่อปี 2011

เมือง: เฮลซิงกิ

บางรูปที่เป็นของคุณ So
ส่วนรูปของสถานที่  Pixabay

ตั้งแต่ที่คุณ So ย้ายจากประเทศไทยมาอยู่ที่ประเทศฟินแลนด์ครั้งแรกมีวัฒนธรรมหรือการปฏิบัติอย่างใดของชาวฟินแลนด์บ้างครับที่คุณ So รู้สึกประหลาดใจ ( cultural shock ) ช่วยบอกผมมาอย่างน้อยสัก3 ข้อ

วัฒนธรรมหรือการปฏิบัติของชาวฟินแลนด์ที่ทำให้รู้สึกประหลาดใจ
ข้อแรกคือความเงียบค่ะ โดยเฉพาะช่วงดูหนาว นั่งรถเมล์มาเป็นชั่วโมงแล้ว ผู้โดยสารก็นั่งเต็มรถ แต่…ไม่มีเสียงคุยตลอดเส้นทางที่นั่งมา จะมีแต่เสียง (หัวเราะ) คนไทยคือ ดิฉันกับเพื่อนเท่านั้นค่ะ..มึน..อะไรจะเงียบกันขนาดนั้น

วันคริสมาสต์ ซึ่งถือว่าเป็นวันที่คึกคักของร้านคนไทยมากๆค่ะ บ้านเราก็มีกิจกรรมคึกคักตลอดทั้งวัน แต่ที่นี่ตรงกันข้ามค่ะ หยุด 5 วัน ถือเป็นวันครอบครัวจะไม่มีกิจกรรมนอกบ้าน โดยเฉพาะวันที่ 25 ไม่มีรถโดยสารวิ่ง..หยุดค่ะ..เมืองเงียบยิ่งกว่า (หัวเราะ) ผีน่าจะหลอกได้เลยค่ะ ไม่มีคนเดินเล่น ไม่มีกิจกรรมใดๆสนุกสนานข้างนอกอยู่แต่บ้านค่ะ เมืองร้างในวันนี้

ซาวน่าค่ะ อันนี้สุดยอดมาก ซาวน่าเป็นวัฒนธรรมที่ขึ้นชื่อของคนฟินแลนด์ พูดถึงซาวน่าก็ต้องยกให้ฟินแลนด์ที่ 1 ค่ะ ทุกประเทศยอมรับข้อนี้ มันมีทุกบ้านค่ะ แถมมีบริการเปิดให้ใช้ร่วมกับสระว่ายน้ำขนาดใหญ่ กว้างขวาง ไปออกกำลังกาย ว่ายน้ำ อบซาวน่า กิจกรรมคลายหนาวอย่างดีเลยค่ะ แต่มันไม่ดีกับคนไทยหน้าใหม่ตรงที่เวลาซาวน่าทุกคนต้องแก้ผ้าหมดทุกชิ้นค่ะ ไม่เหลือแม้แต่ชิ้นเล็กๆไว้ปิดมันน่าอายที่สุดเลยค่ะ รับไม่ได้เลย แอบใส่กางเกงในนิดนึงนั่งได้แป๊ปปป (หัวเราะ) เจ้าหน้าที่มาตามเลยค่ะ ถอดๆๆๆ ให้เราถอดอย่างเดียว..เห้อ..เซ็ง..ไม่อบก็ได้..ยอมหนาวตายดีกว่าแก้ผ้า (หัวเราะ) สุดยอดค่ะ แอบชมตัวเอง ผ่านไปหนึ่งปี (หัวเราะ) ยอมแพ้ค่ะ มันหนาวๆๆๆๆ สุดท้ายเลยต้องทำตามเจ้าบ้าน ไม่อยากแข็งตายนี่คะ

ตอนนี้คุณอยู่ประเทศฟินแลนด์สักระยะแล้ว และเมื่อคุณได้กลับไปประเทศไทยคุณรู้สึกว่ามีบางวัฒนธรรมของไทยที่ทำให้คุณรู้สึกประหลาดใจบ้างไหมครับ มีอะไรในประเทศไทยที่คุณรู้สึกว่ามันเปลี่ยนไปและมันแปลกไปกว่าที่เคย
อะไรที่คุณชอบแบบที่คนฟินแลนด์ทำมากว่าแบบที่คนไทยทำ ช่วยยกตัวอย่างมาสัก 3 ข้อครับ

วัฒนธรรมของคนไทยที่ทำให้ประหลาดใจ คือ การท่องเที่ยวค่ะ สมัยก่อนการเที่ยว การ holiday การไปท่องเที่ยวในวันหยุดมันไม่มีหรือมีก็น้อยมาก เฉพาะคนมีเงินเขาทำกัน คนธรรมดาหาเช้ากินค่ำก็จะทำแต่งาน ทำๆๆๆ ถ้าจะมีหยุดก็หยุดกลับบ้านตามงานบุญประเพณี นานๆครั้ง แต่เดี๋ยวนี้ แปลก..เสาร์อาทิตย์..วันหยุด ขับรถออกไปเที่ยวต่างจังหวัดไปตามที่ท่องเที่ยว ไปได้ทุกอาทิตย์ไปได้ทุกจังหวัดไปได้ตลอดๆขนลูกขนเต้าชวนกันเที่ยวสนั่นหวั่นไหวเลยค่ะ ไปแล้วก็ถ่ายรูปลงเฟส ไปมากี่ที่แล้ว ที่ไหนบ้าง อาทิตย์นี้จะไปไหน โปรแกรมเที่ยวยาวตลอดค่ะ มึนๆๆๆ คนหาเช้ากินค่ำเขาเที่ยวกันแบบคนมีตังค์ตั้งแต่เมื่อไหร่ แล้วเงินมันจะพอกินมั้ยคะเนี่ยงงกับวิถีชีวิตใหม่ค่ะ

สิ่งที่คนฟินแลนด์ทำแล้วชอบ มากกว่าที่คนไทยทำ ..โดยปกติทั้งสองประเทศก็จะทำอะไรแต่งต่างกันตามวัฒนธรรมที่ต่างกัน แต่ถ้าจะทำในส่วนที่เหมือนกันแล้วมองว่าคนฟินแลนด์ทำแล้วชอบมากกว่า..ก็..น่าจะหายาก.. เช่น เรื่องท่องเที่ยว holiday คนฟินแลนด์เที่ยวหยุดยาว เที่ยว ทั้งปี อันนี้ถือว่าดีกว่าเพราะเขามีเงินเดือนให้ช่วงไปท่องเที่ยว ไปหลบหนาว พักผ่อน มีคนจ่ายเงินให้ (หัวเราะ) นี่ถือว่าดีกว่า แน่นอน

อันที่ 2 คงเป็นสวัสดิการของรัฐ ฟินแลนด์ดีกว่ามากมายด้วยเหตุผลที่ว่า เก็บภาษีการค้า 24% เขาก็ต้องบริการให้คุ้มค่าภาษีแพง เมืองไทยเก็บ 7% รัฐก็บริการได้ตามกำลังรายรับนั่นแหละค่ะ ถือว่าดีมากๆแล้ว

ข้อสุดท้ายระบบขนส่ง เทียบกันไม่ได้เลย แต่อย่าเทียบดีกว่าค่ะ ฟินแลนด์เป็นเมืองใหม่ เมืองเล็ก ระบบขนส่งผังเมืองมันเลยมีระบบ เมืองไทยผ่านมาตั้งหลายร้อยปีแล้วค่ะ บ้านช่องเต็มไปหมด จะมารื้อทำระบบขนส่งใหม่ก็ไม่ใช่การ์ตูนสักหน่อย ลบๆแล้ววาดใหม่ (หัวเราะ) เมืองใหญ่เมืองเก่าแก่ระบบก็ต้องค่อยๆปรับกันไปถูกต้องแล้วค่ะ เมืองใหม่ๆอะไรๆมันก็วางใหม่ เลยดีกว่าเป็นธรรมดาค่ะ อย่าลุ่มหลงกับมันให้มากก็น่าจะดีนะคะ

เมื่อคุณมาถึงประเทศฟินแลนด์ใหม่ๆคุณรู้สึกอย่างไรกับอาหารของชาวฟินแลนด์เมนูไหนที่คุณชอบและเมนูไหนที่คุณไม่ชอบคุณ So รู้สึกว่าเมนูไหนแปลกอย่างที่คุณ So ไม่เคยเจอมาก่อน

อาหารของคนฟินแลนด์ที่นี่จะนิยมทานปลาทะเลนะคะ แต่ส่วนมากก็นำเข้าจากต่างประเทศ หรือที่มีที่ทานประจำวันก็คือมันฝรั่งบด อาจจะนำมาห่อกับแป้งแล้วนำไปอบ อันนี้ก็เป็นอาหารหลัก หรืออาหารที่แพงที่นิยมก็คือเนื้อกวางค่ะ กวางเป็นสัตว์ที่มีมากที่นี่ค่ะ และอันที่แพงนี่แหละค่ะที่ไม่ชอบเลย ไม่ใช่เพราะแพงนะคะ แต่เพราะว่า มันคาวมากๆเลยค่ะ ขนาดสั่งทานในร้านอาหารอย่างดีนะคะ ยังรู้สึกถึงความคาวของกลิ่นอย่างมากค่ะ แต่ลางเนื้อชอบลางยานะคะ คนที่ชอบทานเนื้ออาจจะอร่อยกับเนื้อกวางแบบสุดๆก็ได้ค่ะ

อาหารที่ชอบสุดน่าจะเป็นอาหารในวันคริสมาสต์ค่ะ มีอาหารประมาณ 5-7 ที่เป็นอาหารสำหรับวันนี้โดยเฉพาะ จะต้องเตรียมของทำล่วงหน้า 2-3 วันค่ะ แต่เดี๋ยวนี้เขามีขายในซุปเปอร์มาเก็ตทุกอย่างค่ะ ไม่ต้องเตรียมให้เหนื่อยเหมือนเมื่อก่อน แต่จะมีขายแค่ช่วงเทศกาลเท่านั้นเองค่ะ

ก่อนที่คุณจะย้ายมาอยู่ประเทศฟินแลนด์ คุณเคยคิดฝันว่าประเทศฟินแลนด์หรือดินแดนของพวกฝรั่งเป็นอย่างไร เคยคิดไหมครับว่าดินแดนของพวกฝรั่งนั้นทางเดินโรยด้วยทองคำและถ้าได้อยู่ที่นั่นจะทำให้มีชีวิตที่ดีขึ้นกว่าเดิม และพอคุณได้มาอยู่มาใช้ชีวิตจริงๆ สิ่งที่คุณเคยคิดฝันไว้นั้นมันเป็นอย่างที่คิดไว้ไหมครับ ช่วยยกตัวอย่างมาสัก 3 สิ่งว่าอะไรที่คุณคิดถึงมากที่สุดเกี่ยวกับประเทศไทย และช่วยยกตัวอย่างมาสัก 3 สิ่งคุณคิดว่าคุณไม่สามารถจะมีชีวิตอยู่ได้เลยถ้าขาด 3 สิ่งนี้จากทางประเทศฟินแลนด์

ก่อนที่จะมาอยู่ที่ฟินแลนด์ดิฉันก็เคยไปทำงานบนเรือท่องเที่ยว ซึ่งก็ล่องในยุโรป ดิฉันก็ลงท่องเที่ยวเกือบครบทุกประเทศที่มีชายแดนติดกับทะเลนะคะ ดังนั้นเรื่องของอาคารบ้านเรือน ความสวยงามของทิวทัศน์หรือแหล่งท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียง ดิฉันเลยไม่ค่อยใส่ใจ แต่ดิฉันไม่เคยทำงานในเขตประเทศยุโรป ดังนั้นจึงค่อนข้างตื่นเต้นในเรื่องระบบการอยู่อาศัยบนแลนด์อยู่บ้างเหมือนกันค่ะ แต่ก็ไม่ได้คิดฝันถึงอะไรมากมาย เพราะเคยสำผัสบ้านเมืองของยุโรปมาก็หลายแล้ว จึงมองไม่เห็นว่าแต่ละเมืองก็สวยงามไม่ต่างกัน แต่คิดแค่ว่ารายได้จะต่างจากการทำงานเรือมากน้อยแค่ไหน คิดอยู่เรื่องเดียวค่ะ ส่วนเรื่องความเป็นอยู่จะยังไงก็ต้องทนอยู่ดีค่ะ ทุกที่ก็ต่างกันอยู่แล้ว เคยผ่านมาแถบเอเชียมาก็อยู่ห้องละ 2คน เคยผ่านงานโรงแรมมาที่พักอาศัยเขาก็ดูแลดี แต่ละประเทศขึ้นกับตำแหน่งงานขึ้นกับว่าเป็นร้าน หรือโรงแรม มันจะยังไงก็คงมีที่กินที่นอนให้ คิดแค่นั้นค่ะ ฝันแค่นั้น แต่เมื่อมาถึงได้ตามที่คิดเลยค่ะ อยู่ห้องละ 2-3 คน ห้องรวมๆแบบคอนโดบ้านเรา อึดอัด ห้องใหญ่มี 2 ห้องย่อย รวมแล้วประมาณ 5 คนต่อห้อง ถือว่าแย่ค่ะ แต่สิ่งที่สุดยอด กลับเป็นความมีอิสระจากการถูกบีบบังคับ ความเท่าเทียมกันของสังคมภายนอก กลับเป็นสิ่งที่ไม่เคยคิดว่าจะได้เจอ มันมีค่ายิ่งกว่าเงินทองหรือรายได้หรือความเป็นอยู่ในห้องเล็กๆมากมาย ไม่น่าเชื่อว่าฟินแลนด์..จะทำให้ใจนั้นบินได้อย่างมีความสุขแม้จะไม่มีเงินมากมายก็ตาม

3 อย่างในฟินแลนด์ถ้าขาดหาย ไปแล้วไม่สามารถมีชีวิตอยู่ได้…ฟินแลนด์ถ้าขาดแล้วตายแน่ๆคือความอิสระ ความเท่าเทียมกัน การไม่แบ่งแยกชนชั้น ทำให้คนทุกคนมีค่าในตัวเอง สิ่งนี้ถือว่าเป็นชีวิตเลยค่ะ

ส่วนที่ 2 คือการดูแลของรัฐ สวัสดิการการช่วยเหลือนี่ก็มีส่วนสำคัญทำให้ไม่เครียด ไม่ทุกข์ ไม่ร้อน ไม่มีงานไม่มีเงินก็ค่อยขอรัฐเอา (หัวเราะ) คิดง่ายมาก

ข้อสุดท้าย ความปลอดภัยจากโจรผู้ร้าย ความปลอดภัยจากการทำร้ายกันของคน ที่นี่คนไม่ตีกัน คนไม่ด่ากัน ไม่ยืนทะเลาะกัน ไม่เคยเห็นเลย ไม่เคยเจอเลยค่ะ มันสุดยอดมากๆ

3 อย่างที่คิดถึงมากที่สุดในเมืองไทย ที่ 1 คือ ครอบครัว ที่2 คือเรือกสวนไร่นาป่าเขาแสงแดด บรรยากาศ ธรรมชาติที่ทำให้เราสบายกายสบายใจ สุดท้ายคือน้ำใจและรอยยิ้ม คิดถึงมากๆๆๆเลยค่ะ

มีเรื่องใดบ้างครับที่เป็นวัฒนธรรมต้องห้ามในประเทศฟินแลนด์ (สิ่งที่ห้ามทำเมื่ออยู่ในประเทศฟินแลนด์)

เรื่องใดที่เป็นวัฒนธรรมต้องห้ามที่ฟินแลนด์ ข้อนี้ไม่น่าจะมีนะคะ ทำได้ทุกอย่าง อย่าผิดกฎหมายก็แล้วกันค่ะ

คุณ So

เพิ่มเติม

ฟินแลนด์ ดินแดนที่ไม่เคยฟิน:จากนครศรีธรรมราชสู่เฮลซิงกิ

โปรดลงทะเบียนเพื่อรับThai Women Living Abroad ข่าวสารใหม่อย่างต่อเนื่อง

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s